Sermayenin yitirilmesi

 

27.07.2006

 

Arşiv Arama

 

Önceki Sayfa

 

BİZE GÖRE

Sermayenin yitirilmesi

Veysi Seviğ - 27 Temmuz 2006 Perşembe- Dünya

Anonim şirketlerde "şirketin mali durumunun bozulması halinde" yapılması gereken işlemler ve bozulmanın derecesine ve türüne göre başvurulacak önlemler, Türk Ticaret Yasası'nın 324'üncü maddesinde belirlenmiştir.

Yasal düzenleme gereği olarak bir anonim şirkette son bilançoda ana sermayenin yarısının karşılıksız kaldığı anlaşılırsa yönetim kurulu hemen toplanarak durumu genel kurula bildirmek zorundadır. Bu durumda bir anonim şirketin mali yapısının bozulup bozulmadığını ve bozulmanın niteliğini belirleme yetkisi yönetim kuruluna verilmiş bulunmaktadır.

Şirketin aciz halinde bulunduğu süphesini uyandıran emareler mevcutsa yönetim kurulunun aktiflerin satış fiyatları esas olmak üzere bir ara bilanço düzenlemesi gerekmektedir. Bir başka anlatımla yönetim kurulu; şirketin mali açıdan sorunlu hale gelmesi nedeniyle özel nitelikte bir ara bilanço düzenlemek suretiyle bu durumu tespit etmek zorundadır.

Ara bilanço çıkartma görevini yönetim kurulu üyeleri yerine getirmedikleri takdirde şirket denetçilerinin durumu genel kurula bildirmeleri gerekmektedir. (TTK md: 354)

Ara bilançonun düzenlenmesindeki ana amaç akiflerin satış değeri ile dikkate alınması sonucunda pasifte yer alan yabancı kaynakların yani borçların ödenip ödenmeyeceğini belirlemektir.

Türk Ticaret Yasası'nın 324'üncü maddesi uyarınca düzenlenmesi öngörülen bilançonun temel özelliği aktiflerin satış fiyatları esas alınarak hazırlanması zorunluluğudur. Bu tür ara bilanço ile Türk Ticaret Yasası'nın 446'ncı maddesinde sözü edilen ara bilanço arasında fark vardır. Çünkü tasfiye memurlarının düzenleyeceği ara bilanço tasfiyenin uzun sürmesi halinde her yıl için mali durumun tespiti amacıyla yapılmaktadır.

Ara bilançonun düzenlenmesinde dikkate alınması gereken satış bedeli kavramı, bilançonun düzenlenme tarihinde aktifte yer alan varlıklar için oluşmuş piyasa fiyatlarıdır.

Türk Ticaret Yasası'nın 324/3'üncü maddesi uyarınca şirket sermayesinin üçte ikisini yitirmesi halinde şirketin infisah etmesi gerekmektedir. Ancak mevcut düzenleme uyarınca şirket sermayesinin 2/3'ünün karşılıksız kalması halinde şirketin kendiliğinden ve otomotikman münfesih sayılması anlaşılmamalıdır. Çünkü yasal düzenleme gereği genel kurulda yitirilmiş bulunan sermayenin tamamlanması söz konusu olabilir.

Eğer genel kurul toplanamaz veyahut da genel kurulda ortaklar yitirilen sermayenin tamamlanması yönünde karar alamazlarsa bu takdirde yönetim kurulunun durumu mahkemeye bildirmesi gerekmektedir.

Bir anonim şirketin mali durumunun sermayenin 2/3'ünü kaybedecek şekilde bozulması halinde bu halin giderilebilmesi için gerekli kararın oluşturulmaması durumunda mahkemeye başvurulması konusunda yönetim kurulu görevli kılınmıştır.

Bir anonim şirketin aktif varlıklarının piyasa fiyatı ile değerlendirilmesi halinde oluşacak aktif toplamdan yabancı kaynakların çıkarılması halinde bulunacak miktar şirketin özsermayesini verecektir.

Türk Ticaret Yasası'nın 74'üncü maddesinde yer alan tanımlamadan da anlaşılacağı üzere "aktif yekünü ile borçlar arasındaki fark, tacirin işletmeye tahsis ettiği ana sermayeyi teşkil eder. Ayrıca; "Yedek akçeler ve kâr ayrı gösterilseler dahi ana sermayenin cüz'üleri sayılır."

Dolayısıyla, aktif varlıkların satış fiyatı ile değerlendirilmesi halinde dahi eğer sermayenin 2/3'ünü kaybettiği anlaşılıyorsa bu takdirde ortaklara düşen görev, yitirilen sermaye kısmının karşılanmasına yönelik karar oluşturmaktır. İşte bu kararın oluşturulmaması halinde şirketin infisahı gündeme gelecektir.

Anonim şirketlerde ara bilançonun düzenlenmesi ile ulaşılması istenen sonuç şirketin aktif değerleri toplamının pasif toplamından fazla olduğunu kanıtlayan bulguya ulaşmaktır. Eğer bu bağlamda pasif toplamı aktif toplamından fazla ise ortakların yetersiz kalan sermayeyi tamamlanmaları yani şirket bilançosunun aktif toplamı ile pasif toplamını dengeye getirici katkıyı maddi olarak sağlamaları gündeme gelecektir.

Uygulamada şirket aktiflerinin borçları ödemeye yetmemesi halinde "borca batık" olma denilmektedir. Borca batık bir şirketin iflasını isteme görevi başlangıçta yönetim kuruluna aittir.

İktisadi Dayanışma Gazetecilik Matbaacılık ve Danışmanlık Ltd.Şti -(0212) 325 71 21-281 85 26 -281 85 30

 

Veysi Seviğ

 

Okunma: 2508

Diğer Yazıları

 


Yazarın En Çok Okunan 5 Yazısı

 

Sermayenin yitirilmesi