Sahte Ve Muhteviyatı İtibariyle Yanıltıcı Belge Düzenleme   Fiili , Devam Eden Sorunlar  Ve Yeminli Mali Müşavirler’in Olumlu Katkıları

 

07.07.2008

 

Arşiv Arama

 

Önceki Sayfa

 

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR

NACİ KESKİN

 (SWORN IN CERTIFIED PUBLIC ACCOUNTANT) 

Reşat bey mah beş ocak cad. Av.Mahmut Eroglu Sokak.Berköz Apt.Kat.1.Daire 6/ADANA

Telefon  0 322 4575470 -72 Pbx Faks: 4575167-0532 3679430

 

Sahte Ve Muhteviyatı İtibariyle Yanıltıcı Belge Düzenleme   Fiili , Devam Eden Sorunlar  Ve Yeminli Mali Müşavirler’in Olumlu Katkıları


Vergi tevkifatı sorumluğu içeren V.U.K 11 maddesi, vergi tevkif edip vergi dairesine yatırmada önemli bir boşluğu doldururken, KDV Kanunun 29. maddesi ve 32. maddesi gereği, önce KDV indirimi mekanizmasında sonra KDV iadelerinde (müteselsil sorumluluk açısından) önemli bir görev icra etmektedir. Müteselsil sorumluluğun şartları, sınırları ve bu konuya ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca belirlenmektedir.

Maliye Bakanlığı yetkisini kullanarak, KDV iadesi mekanizmasında büyük ölçüde değişiklik yapan 84 seri numaralı KDV tebliğinin III. bölümünde müteselsil sorumluğu uygulamaya koymuştur. Tebliğin ilgili bölümü aşağıdaki gibidir. “Mal teslimlerinde alım-satıma taraf olanlar, hizmet ifalarında hizmetten yararlananlar, bu safhadaki işlem bedeli üzerinden hesaplanan katma değer vergisi ile sınırlı olmak üzere, Hazine'ye intikal etmeyen katma değer vergisinden tebliğde belirlenen şartlarda müteselsilsen sorumlu olacaklardır.”(joint and several responsibilty)

KDV iadelerinde müteselsil sorumluluk mal alım satımına taraf olanlar ve hizmetten yararlananlar arasında teslime konu mal ve hizmetin ifa edildiğini sonuçlandıran fatura ile başlar. Fatura V.U.K.’nun 229. maddesine göre müşterinin satılan emtia veya iş karşılığında borçlandığı meblağı gösteren vesikadır.

Ticari hayatın önemli bir evrakı olan fatura , SAHTE VE MUHTEVİYATI İTİBARİYLE YANILTICI belge (false invoice and misleading document or invoice) olarak düzenlendiği durumlarda Maliye Bakanlığı’nın, faturayı bilmeden kullananın ve yeminli mali müşavirlerin bürokratik olarak işini zorlaştırmaktadır.

KDV iadesinde Hazine’ye intikal etmeyen KDV’nin hangi safhada kırıldığını, kaybolduğunu tespit ve tayin etmek çoğu zaman güçtür. Öyle organizasyonlar vardır ki her türlü kıymet hareketi kayıt altındadır. Tüm alış ve satışlara ilişkin ödemeler bankadan geçmekte, tüm depolar mal dolu, kurumsal organizasyon tamdır. Bu durumda sahte ve muhteviyatı yanıltıcı belgeyi anlamanız için hadiseyle iç içe olmanız gerekmektedir.

84 seri nolu KDV tebliğinde ‘müteselsil sorumluluktan kurtulmak için alıcıların, borçlandıkları meblağları 4389 sayılı Bankalar Kanunu hükümlerine göre faaliyette bulunan banka veya özel finans kurumları vasıtasıyla ödemeleri ve banka veya özel finans kurumuna yapılacak ödeme sırasında düzenlenecek belgede satıcının (veya adına hareket edenlerin) adı- soyadı (tüzel kişilerde unvanı) ile banka veya özel finans kurumundaki hesap numarasını ve vergi kimlik numarasını doğru olarak yazdırmaları, ödemenin çekle yapılmış olması halinde Türk Ticaret Kanununun 697. maddesinin birinci ve ikinci fıkrasına uygun olarak çek düzenlemeleri ve lehine çek keşide edilenin vergi kimlik numarasını yazmaları, halinde müteselsil sorumluluk uygulaması ile muhatap tutulmazlar’ denmektedir.

Son zamanlarda bankadan yapılan ödemelerin hangi kademede olursa olsun paranın bankadan satıcıya gönderildiği ancak bankadan çekilerek tekrar alıcıya verileceği ve bunun pek garantisi olmadığı yorumları yapılmaktadır. Bu konuda neyin garanti olacağı bilinmemektedir. Danıştay kararları mı? 84 nolu KDV tebliği mi? Ticari örf ve teamüller mi? Yeminli Mali Müşavirler mi? Vergi denetimi mi?

Bir mükellef ödediği KDV’yi (alt mükellef bulunamadığı veya da bir vergi inceleme elemanın o mükellef hakkında olumsuz raporunun tespiti halinde )tekrar ödemek zorunda kalmaktadır.

84 numaralı tebliğin yarattığı yeni oluşum ise KOD ‘a girme KOD’tan çıkmadır. KOD’a girmek çok kolay çıkmak çok zordur. KOD 1, KOD 2, KOD 3, KOD 4, KOD 5, KOD 6, KOD 9 gibi şifrelerle adlandırılan mükellefler bazen ummadıkları anda ıttılaı dışında bir KOD’a giriveriyorlar. Ne acı gerçektir ki çoğu mükellef günahsız ve mesnetsiz yere ticari ve mesleki risk altına girmektedir.

Bir de resen mükellef terki vardır. 2004/13 uygulama iç genelgesine göre, V.U.K. 160 maddesinde açıklanan şartların dogması halinde mükellefler Vergi dairelerince resen terk ettirilir. Bunlar KOD 8 olarak anılır.Bu şekilde, anlık sürprizlerle karşılaşılması muhtemeldir.

Başka alıcılara sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleyen bir mükelleften mal alan ancak ,kendi ödemelerini 84 numaralı tebliğde açıklanan şekilde ödeyen mükellefin, olayın gerçek mahiyetini ispatlaması için inceleme talebine bulunması gerekecektir. Mal aldığı mükellef hakkında sahte belge düzenleme raporu varsa, bu mükelleften mal alanlar KOD 5’e alınacaktır. Bu durum olumsuz tespittir.(negative determination about taxpayer) KOD 5’e girenlerden mal alanlarda, alt mükelleflerde zor durumda kalacak ticari ilişkilerde bozulacaktır. İlgili mükellefler ödedikleri KDV’yi tekrar ödeyecek veya dava açacaktır.

Bu durumlar hakikaten garip ve katlanılması zor gerçeklerdir. KDV iadesi konusunda görev icra eden Yeminli Mali Müşavirler ya zoru başaracak veya zora katlanamayacaksa risk almayacaktır.

Kayıt dışı ekonomi içinde sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge önemli yer tutmaktadır. Sahte ve yanıltıcı belge düzenleme ve kullanma filini caydırmak amacıyla yapılan en son düzenleme 23.01.2008 tarih ve 26781 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Temel Ceza Kanunlarına Uyum Kapsamında yürürlüğe konulan 5728 sayılı kanun’dur. Bu Kanunun 276 maddesinde V.U.K. 359 maddesin de değişikliğe gidilmiş ve sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleyenlere verilen hapis cezası bir yıldan üç yıla, belgeleri kısmen ve tamamen sahte olarak düzenleyenlere ve kullananlara verilen hapis cezası ise üç yıldan beş yıla çıkartılmıştır. Sahte belge ”Gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunları varmış gibi düzenlenen belge sahte belgedir” denilerek tarif edilmiştir.

Buna karşın, sahte ve yanıltıcı belgenin ekonomiye girip, zarar vermesinden önce çaresinin tespiti şarttır. Cezaların arttırılması fiilin tespiti halinde uygulanan bir yöntemdir. Ancak işin sonucunda uygulanan cezai müeyyidelerde atı alan Üsküdar' ı geçmiş olacaktır.
Ne gibi tedbirler alınabilir, kanaatimiz şudur.

Herkesin bildiği, söylediği gibi KDV oranlarının % 1, 8, 18 değil ‘de tek bir oran olan % 8’in uygulamaya konulmasıdır. Bu yöntem anlık etki yapacak sahte fatura düzenlemesine tenezzül edilmeyecektir.
İşe başlamalardan önce caydırıcı tedbirler almakta yarar vardır. Ticari ve sınaî işler kapsamında kurulacak şirket ve şahıs işletmelerinin,

Sermaye yapılarının, yapacakları işin mahiyeti ile uyumu,
İş yeri mülkiyeti tapusu,
İş yeri kira ise yapılan kontrattaki kira tutarının mevkii ve şerefiye itibariyle miktarı,
Ortakların ve şahısların öz geçmişleri ve tahsil durumları,
Ekonomik varlığı,
İktisadi kıymetlerinin durumu,
İşe başlama itibariyle açtırdığı banka hesap numaraları
Maruf ve bilinen basiretli bir tüccardan kefalet’ te alınmalıdır.
Bunlar birer örnektir.

Çoğaltılabilir.

Anayasamızın 48. maddesinde yazılı olduğu üzere “herkes dilediği alanda çalışma ve sözleşme hürriyetine sahip olup, özel teşebbüs kurulması serbesttir”. Kişi haklarına müdahale etmeden idari tedbirler alınması şarttır. Ayni maddenin ikinci fıkrasında, ”Devlet özel teşebbüslerin milli ekonomik gereklerine ve sosyal amaçlara uygun yürümesini, güvenlik kararlılık içinde çalışmalarını sağlayacak tabirleri alır“denmektedir. Sahte ve muhteviyatı itibariyle belge düzenleyenler iş hayatı içinde dürüst mükellefler nezdinde moral bozucu, rekabet yaratıcı, vergide adaletini bozucu ortam yaratmaktadırlar. Vergi dairesinden vergi kimlik numarası alarak fatura bastırıp fatura satmak vicdanlara ve mantığa sığmayan mükellefiyet türüdür.


Vergi dairesine kayıt yaptırmak onurlu basiretli iş adamının işi olmalıdır. 500 YTL’ye iş yeri kiralayıp, iki sandalye koyup bir telefon alıp, inşaat, taahhüt, tekstil, yedek parça otomotiv ticareti, demir ticareti, sanayi ürünleri ticareti yapmak için maliyeye kayıt yaptırmak öyle basit olmamalıdır. İşe başlamada önemli teminatlar alınmalıdır.(quarantee of taxpayer,additional security certificate for tax office)

Diğer bir yandan, Yeminli Mali Müşavirlerin sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleyen ve kullananlar hakkında tespit ettikleri olumsuzluklar ve bu sayede Hazine menfaatine sağlamış oldukları faydayı inkâr etmemek gerekir. İbraz edilen KDV iadesi tasdik raporları önemli bir boşluğu doldurmaktadır.

Yeminli Mali Müşavirler KDV iadesi tasdik raporu yazmadıkları taktirde risk almayacaktır( chance a high risk.) Buna karşın tam tasdik yaptığınız bir mükellefin de KDV iadesi raporunu ayni yeminli mali müşavirin tarafından yazılması uygundur.Ancak bazı yeminli mali müşavirler prensip itibariyle KDV iadesi tasdik raporlarını yazmayıp tam tasdik yaptığı mükellefine başka bir meslek mensubunu bulmasını tavsiye etmektedirler.Yeminli mali müşavirlik mesleğinde MESLEK MENSUPLARININ başını derde sokacak en büyük risk SAHTE VE MUHTEVİYATI İTBARİYLE YANILTICI BELGEDİR.YMM üzerinde riski azaltmanın yolları aranmalıdır. (risk improvement)

Şu anki mevzuat ve uygulamalar içinde (anında ön tespit, müdahale açısından) Yeminli Mali Müşavirler sahte ve muhteviyatı yanıltıcı belge düzenleyenlerin gelişmesini önleyecek mühim bir sigortadır. Ancak yeminli mali müşavirlerin tehlikenin nerden geleceği belli olmayan bu ortamda kendilerini sigorta edecek güç kaynağı yoktur.

Bu nedenle YMM‘in yetkilerinin arttırılması, inisiyatif kullanma yetkisinin verilmesi, suç tespiti halinde kasıt unsurunun aranılması, tehlike ve zora düştükleri anda devlet güçlerinden anında yararlanma yetkisinin verilmesi sağlanmalıdır.

 

Buraya kadar anlattıklarımızdan SAHTE VE MUTEVİYATI İTBARİYLE YANILTICI BELGE DÜZENLEME VE KULLANMA FİİLİ garip ve katlanılması zor gerçeklerdir

Devlet, basiretli iş adamlarımız, tüm meslek camiası el ele vererek bu hastalığı tedavi etmek durumundayız. Devletten haksız yere iade almak için hiç kimse sahte belgeyi devletin ve yeminli mali müşavirin önüne koymamalı. Bu vatan hepimizindir. Vergiyle kalkınacaktır.

 

İktisadi Dayanışma Gazetecilik Matbaacılık ve Danışmanlık Ltd.Şti - Türkiye' nin En Büyük Mevzuat Portalına Hoş Geldiniz

 

Naci Keskin

 

Okunma: 3612

Diğer Yazıları

 


Yazarın En Çok Okunan 5 Yazısı

 

Sahte Ve Muhteviyatı İtibariyle Yanıltıcı Belge Düzenleme   Fiili , Devam Eden Sorunlar  Ve Yeminli Mali Müşavirler’in Olumlu Katkıları